Czy kredyt w euro, dolarach lub jenach można unieważnić? Stan prawny na październik 2026 r.

Zespół adwokatów Czupajło Ciskowski & Partnerzy · 8 min czytania · aktualizacja: 21 października 2026 r. · pierwsza wersja: 25 października 2024 r.

Indeksowany, denominowany czy walutowy

Pod hasłem „kredyt w euro” kryją się trzy różne umowy. W kredycie indeksowanym kwota jest w złotych, a bank przelicza ją na euro po swoim kursie kupna. W kredycie denominowanym kwota jest wyrażona w euro, ale wypłata następuje w złotych po kursie banku. W kredycie czysto walutowym pieniądze są wypłacane i spłacane w euro, bez przeliczeń. Pierwsze dwa typy najczęściej zawierają wadliwy mechanizm; trzeci rzadziej.

Dlaczego sądy podważają takie umowy

Banki stosowały w kredytach w euro, dolarach i jenach te same wzorce co we frankach. Rzecznik Finansowy na mapie klauzul pokazuje np. umowę Raiffeisen Bank Polska z 2008 r., w której ten sam paragraf obejmował waluty CHF, EUR i USD: wypłata według kursu kupna, spłata według kursu sprzedaży z tabeli banku. Umowa nie określała, jak bank ustala te kursy.

Taki zapis spełnia przesłanki niedozwolonego postanowienia z art. 385¹ Kodeksu cywilnego: nie był uzgodniony indywidualnie, nie określał jednoznacznie głównych świadczeń i kształtował obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, bo pozwalał bankowi jednostronnie wpływać na wysokość zadłużenia.

Co mówią Sąd Najwyższy i TSUE

• SN, III CZP 25/22 (25.04.2024), zasada prawna: jeśli klauzula o kursie w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego jest niedozwolona, nie można jej zastąpić innym kursem; gdy nie da się ustalić wiążącego kursu, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
• SN, III CZP 6/21 (7.05.2021): po upadku umowy kredytobiorcy i bankowi przysługują odrębne roszczenia o zwrot tego, co każdy świadczył.
• TSUE C‑520/21 (15.06.2023): bank nie może żądać od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału ponad zwrot wypłaconej kwoty.
• TSUE C‑902/24 (22.01.2026): roszczenie banku o zwrot kapitału nie jest wymagalne, zanim sąd stwierdzi nieważność umowy.

Żadne z tych orzeczeń nie ogranicza się do franka. Dyrektywa 93/13 o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich chroni konsumenta niezależnie od waluty kredytu.

Liczby: jak kończą się sprawy w euro

Na koniec 2025 r. kredyty mieszkaniowe w euro były warte w polskich bankach 11,1 mld zł, prawie trzy razy więcej niż we frankach (3,96 mld zł, dane KNF). W 2025 r. do sądów trafiło blisko 7 tys. spraw o kredyty w walutach innych niż frank. Według raportu mBanku za I półrocze 2026 r. 271 z 276 prawomocnych wyroków w sprawach kredytów w walutach innych niż frank zapadło na niekorzyść banku.

Co daje unieważnienie

Umowa przestaje wiązać od początku. Każda strona zwraca to, co otrzymała: Ty wypłacony kapitał w złotych, bank wszystkie Twoje wpłaty (raty, prowizje, opłaty). Saldo w euro przestaje istnieć, a hipoteka banku zostaje wykreślona po rozliczeniu. Jeśli wpłaciłeś więcej, niż wypłacił bank, różnica wraca do Ciebie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Model rozliczenia możesz przeliczyć w kalkulatorze na stronie głównej.

Przykład z praktyki

W sprawie prowadzonej przez naszą kancelarię Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. (III C 635/22) ustalił nieważność umowy kredytu indeksowanego do euro z 2011 r., zawartej z DNB Bank Polska. Kredytobiorcy od początku spłacali kredyt w euro. Sąd zasądził na ich rzecz 98 846,49 EUR i 1 975,03 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Ten przykład pokazuje, że spłacanie rat bezpośrednio w walucie nie przekreśla sprawy, jeśli umowa była indeksowana.

Że spłacanie rat bezpośrednio w euro nie przekreśla sprawy, pokazują wyroki publikowane w omówieniach orzecznictwa, np. w sprawie umowy kredytu indeksowanego do euro zawartej 6 stycznia 2010 r. z EFG Eurobank Ergasias, spłacanej w euro. Sąd uznał, że decydujący był mechanizm wyliczania salda kontrolowany przez bank.

Najczęstsze pytania

Następny: Spłacony kredyt w euro lub dolarach. Czy można jeszcze odzyskać pieniądze? →